Het Nederlandse seinenstelsel

Thanks to Max Hovens, this page originated here.

Bijna iedereen heeft ze wel eens gezien. De seinpalen langs het spoor. Voor de mensen die niet geinteresseerd zijn in de spoorwegen zijn het gewoon apart uitziende verkeerslichten. Voor diegene die wel geinteresseerd zijn, is het natuurlijk altijd leuk om te weten wat die seinen betekenen. Daarom dus deze pagina over de seinen langs de Nederlandse spoorbaan.
(Met dank aan: Roel van Beek van de Verkeersleiding in Den Haag)

In 1955 zijn de Nederlandse Spoorwegen begonnen met de invoering van lichtseinen. Tegenwoordig zie je ze dan ook overal. De historische bediende seinen kun je dus alleen nog vinden bij veel museums. Er zijn verschillende types lichtseinen die langs de baan staan. Langs de vrije baan staan niet bediende seinen, dit zijn zogeheten P-seinen die gekoppeld zijn aan het wel of niet bezet zijn van de daaropvolgende stuk spoor. Deze stukken spoor worden blokken genoemd en deze "Blokken" hebben meestal een lengte van 1,5 Km.

De overige seinen zijn dus wel bediend en staan meestal langs de spoorbaan waar bediende wissels voorkomen. Een aantal van deze seinen zijn zogeheten dwergseinen. Dit zijn kleine seinen welke net boven de rails uitsteken.

Een veelgestelde vraag is:
Waarom staat bij seinen het rode licht onderaan ?
- Dat is gedaan omdat bij hevige sneeuwval de sneeuw op de zonnekleppen van het sein blijft liggen. Daardoor zou het seinlicht boven de klep van het seinlicht eronder slecht zichtbaar kunnen worden. Om te voorkomen dat een Rood sein niet/slecht zichtbaar zou zijn in de winter, is deze onder de andere seinkleuren geplaatst. Hierdoor is Rood dus altijd goed zichtbaar.

Uitleg over lichtseinen

Groen : volgende sein is uit de stand stop.
Groen knipperend : passeren met max 40 km/uur. Daarvoor staat het sein dan meestal geel + 4.
Groen knipperend met een matrix cijfer eronder : sein passeren met de voorgeschreven snelheid. (bijv. 6 = 60 km/uur ), volgende sein is uit de stand stop.(Zie voorbeeld sein).
Laag groen (Dwergsein): passeren met max 40 km/uur.
Geel : snelheid verminderen en rekenen op stop. Meestal staat dan het volgende sein rood.
Geel met een matrix cijfer eronder : snelheid verminderen tot voorgeschreven snelheid (bijv. 8 = 80 km/uur). Bij het volgende sein moet de opgelegde snelheid zijn bereikt.
Het volgende sein zal geen stop vertonen.
Geel met knipperend matrix cijfer eronder : snelheid verminderen tot voorgeschreven snelheid (bijv. 6= 60 km/uur). Bij het volgende sein hoeft de snelheid nog niet bereikt te zijn.
Machinist moet echter blijven remmen tot de getoonde snelheid bereikt is. Het volgende sein zal geen stop vertonen.
Geel knipperend : rijden op zicht (ROZ) en kunnen stoppen voor elk gevaar (bijv.: als er gekoppeld wordt).
Rood : stop / niet rijden.
Rood knipperend : Voor de persoonlijke veiligheid: De werkzoneschakelaar voor de werkzone, die ligt voor het betreffende sein, is geactiveerd.
Hoofdsein : Lichtsein dat Stop kan vertonen.
Voorsein : Een Lichtsein dat vooraf gaat aan het hoofdsein. Dit sein kan geen Stop vertonen.
Dwergsein : Kleine lichtseinen vlakbij de grond (Meestal op rangeerterreinen).
P - sein : Permissief sein, Dit sein mag met eenmalige toestemming van de Verkeersleider als stoptonend sein worden gepasseerd.
Sluitsein : De achterste lichten van een trein. Altijd Rood! (Bij goederentreinen zijn dit vaak alleen reflectoren).
Vertreksein : Conducteur kan de trein laten vertrekken (Witte lamp met een onderbord "V" op elk station).

Uitleg over de borden langs het spoor

	Snelheidsverminderingsbord, Snelheid begrenzen tot door het getal aangegeven snelheid.
	Snelheidsbord, Rijden toegestaan met de door het getal aangegeven snelheid.
	Baanvaksnelheidsbord, Toegestaan om snelheid te verhogen naar de door het getal aangegeven snelheid. Staat er geen getal vermeld, dan is de toegestane snelheid 125 km/uur.
	'L'-Bord, Snelheid begrenzen tot de door het tijdelijke snelheidsbord aangegeven snelheid.
	Tijdelijk snelheidsbord, Het getal geeft de tijdelijk verlaagde snelheid aan.
	Tijdelijk snelheidsbord, Het onderste getal geeft de snelheid aan voor goederentreinen met een inhaalsnelheid lager dan 120 Km/h en losse loc's. Het bovenste getal geldt voor alle overige treinen.
	'A'-Bord, 'Begin' van het spoorgedeelte waarvoor de tijdelijke snelheidsbeperking geldt.
	'E'-Bord, 'Einde' van het spoorgedeelte waarvoor de tijdelijke snelheidsbeperking geldt.
	Snelheidsbord Overweg, Vanaf het bord mag de door het getal aangegeven snelheid niet overschreden worden. Deze snelheidsbeperking geldt niet meer, als: De voorkant van het eerste voertuig de overweg is gepasseerd.
	Snelheidsbord Weegbrug, Vanaf het bord mag de door het getal aangegeven snelheid niet overschreden worden. Deze snelheidsbeperking geldt niet meer, als: De weegbrug in zijn geheel is gepasseerd.
	Snelheidsverminderingsbord voor goederentreinen, Snelheid begrenzen tot de door het getal aangegeven snelheid. GELDT VOOR GOEDERENTREINEN.
	Snelheidsbord voor goederentreinen, Rijden met de door het getal aangegeven snelheid, tot de brug of het viaduct is gepasseerd. GELDT VOOR GOEDERENTREINEN.
	Richtingaanwijzer, Het bovenste licht ten opzichte van het onderste licht, duidt de ingestelde rijweg aan naar de bestemming
	Herhalingssein. Diagonaal: Het eerstvolgende lichtsein toont een beter seinbeeld dan 'Geel knipper'. Horizontaal: Het eerstvolgende lichtsein toont 'Rood' of 'Geel knipper'.
	Bord 'Bijzonder Gevaarpunt' (onderbord bij een lichtsein), Het sein dekt een bijzonder gevaarpunt.
	Bord 'Noodbediening Overweg' (onderbord bij een lichtsein), Bij het sein bevindt zich een sleutelkastje, waarmee bij 'Stop' tonend sein de overweg kan worden gesloten.
	P-Sein (onderbord bij een lichtsein). Niet bediend sein.
	ATB-naderingsbord
	ATB-inschakelbord, Begin inschakelsectie ATB. Bij het passeren de attentieknop indrukken tot de meldlamp 'BD' dooft. Het getoonde cabinesein geldt niet als snelheidstoestemming.
	ATB-code bord, einde inschakelsectie ATB.
	ATB-uitschakelbord, Einde van het ATB-gebied.
	ATB-codewisselsein, Op korte afstand volgt een lichtsein, dat een snelheidsbeperking oplegt. De daarbij behorende ATB-code-wisseling gebeurt ter hoogte van dit codewisselsein.
	'L'-sein, De snelheid zo begrenzen dat kan worden gestopt voor het verlichte 'H'-sein. 'H'-sein, Stop voor het sein. Geldt voor zware goederentreinen.
	Knipperende witte 'X', Snelheid zo begrenzen dat kan worden gestopt voor de eerstvolgende 'X' of het eerstvolgende 'Stop'-tonende sein. Geldt voor goederen- en aangewezen treinen.
	Witte 'X', Stop vï¿½r het sein. Geldt voor goederen- en aangewezen treinen.
	Witte 'G', Voorbijrijden toegestaan. De entreesnelheid, aangegeven door entreesnelheidsbord, niet overschrijden. Geldt voor goederen- en aangewezen treinen.
	Entreesnelheidsbord, Rijden met de door het getal aangegeven snelheid, ongeacht een ATB-cabine-sein dat een hogere snelheid toestaat. Geldt voor goederen- en aangewezen treinen.
	Tunnelbord ATB-loze treinen, Snelheid zo begrenzen dat kan worden gestopt voor het daaropvolgende verlichte tunnelsymbool. Geldt voor treinen zonder ATB.
	Verlicht tunnelsymbool, Stop voor dit sein. Geldt voor treinen zonder ATB.
	'S'-Bord, Stop voor het bord. Vermelde opdracht uitvoeren (Onderbord). Als er geen opdracht is vermeld: Na stoppen doorrijden.
	Stopseinlantaren / Stopseinbord, stop vï¿½r het sein.
	'R'-bord, Rangeergrens; Alleen voorbijrijden na toestemming treindienstleider. Geldt voor rangeerdelen.
	'VS'-bord, Stop vï¿½r het bord; tenzij in het bezit van een lastgeving VS voor het betrokken spoor.
	Afsluitbord, Stop voor het bord. het bord wordt in het spoor getoond, om aan te geven van waar het spoor is afgesloten. (Als de rode balk reflecteerd, ontbreekt de lamp).
	Uitschakelbord tractiestroom.
	Inschakelbord tractiestroom. Het cijfer eronder geeft het aantal rijtuigen weer waarbij ingeschakeld mag worden.
	Bord 'Aankondiging stroomafnemers neer', binnen 300 meter moeten de stroomafnemers neer gelaten zijn.
	Bord 'Stroomafnemers neer', stroomafnemers moeten nu neer gelaten zijn.
	Bord 'Stroomafnemers op'.
	Bord 'Einde bovenleiding', Dit bord mag niet met opgezette stroomafnemers worden voorbijgereden.
	Vertrekseinlicht, Toestemming om het vertrekbevel te geven.
	Station verkenbord, Er volgt een station of halte op remwegafstand.
	Fluitsein, machinist moet een fluitsignaal geven.
	Facultief fluitsein, Geef fluitsignaal als mensen het overpad naderen.
	Attentiebord 'Lichtsein(en) buiten dienst, Na dit bord volgen 1 of meer lichtseinen die voorzien zijn van een wit kruis; indien mogelijk zijn deze lichtseinen gedoofd.
	Bord 'Rijden op zicht'.
	Bord 'Einde beveiligd gebied', de machinist moet na dit sein zelf opletten of de sporen en en eventueel wissels zelf bedienen.
	Bord 'Aankondiging Overweg', Beginpunt van de aankondigingssectie van een AKI,AHOB of AOB. Het bord geeft de Hectometeraanduiding van de overweg aan. Dit bord staat niet altijd op remwegafstand!
	Kanaalomschakelbord Automatisch, De telerail treinapparatuur wordt automatisch omgeschakeld naar het kanaal aangegeven door het getal in de rechter benedenhelft.
	Kanaalomschakelbord Handbediening, De telerail treinapparatuur moet met de hand worden omgeschakeld naar het kanaal aangegeven door het getal in de rechter benedenhelft.
	Stopplaatssein, Aanduiding van de plaats waar de voorzijde van een rangeerdeel of een stoppende trein tot stilstand moet komen.
	Cijferbord, Dit dient als aanduiding van de plaats waar de voorzijde van de trein, bestaande uit het aantal rijtuigen aangegeven door het getal, tot stilstand moet komen.
	Stop aanduiding, Dit bord dient als aanduiding van de plaats waar de voorzijde van de trein altijd, ongeacht van het aantal rijtuigen, tot stilstand moet komen.
	WUBO (waarschuwingsinstallatie bij uitzichtbelemmerende objecten). Als de 2 lichten branden, dan komt er geen trein uit de richting van het belemmerende object. Als de 2 lichten om en om knipperen nadert er een trein uit de richting van het belemmerende object.
	Kilometerbord / Hectometerbord, Aanduiding Kilometrische ligging.
	Seinnummerbord, Nummer van het lichtsein.
	Seinnummerbord met V, Nummer van het voorsein.
	Seinnummerbord met R, Aanduiding van een herhalingssein, dat is gekoppeld aan een lichtsein met hetzelfde nummer.
	Seinnummerbord met A, Nummer van automatisch lichtsein dat geen P-sein is.
	Seinnummerbord met C, Aanduiding van een ATB-Codewisselsein, dat is gekoppeld aan een lichtsein met hetzelfde nummer.
	Toegevoegd Seinnummerbord, Aanduiding van sein dat later is bijgeplaatst en waar geen origineel nummer voor beschikbaar was.
	Pijlbord, De pijl wijst naar het spoor waarvoor het sein geldt.
	Pijlbord, De pijlen wijzen naar de sporen waarvoor het sein geldt.
	Krukkastbord, Aanduiding van een kast waarin zich een wisselkruk bevindt.
	Bord 'Einde Looppad', Gevaar! Achter dit bord eindigt het looppad en dreigt gevaar te vallen.
	Telefoonkastbord, Aanduiding van een kast waarin zich een telefoon bevindt, waarmee een rechtstreekse verbinding mogelijk is met een treindienstleider.
	Wisselnummerbord, Nummer van het wissel.
	Bord 'Omschakelen spanning', omschakelen van 1500 Volt naar 3000 Volt (van Nederland naar Belgiï¿½
	Bord 'Omschakelen spanning', omschakelen van 3000 Volt naar 1500 Volt (van Belgiï¿½naar Nederland)
	Bord 'Seinen rechts naast het spoor', Vanaf dit bord staan de seinen rechts naast het spoor waarvoor zij gelden (oa. te zien tussen Maastricht Randwijck en Maastricht)